3 phút hiểu rõ Âm ngắt (っ/ッ) trong tiếng Nhật là gì? Cách đọc - cách gõ trên máy tính

Nếu mới học tiếng Nhật, chắc hẳn bạn đã từng gặp những từ như がっこう, きって, まって, いっぱい và thắc mắc: chữ っ nhỏ này đọc như thế nào? Có phải đọc là “tsu” không?

Câu trả lời là không. Chữ っ nhỏ trong tiếng Nhật được gọi là âm ngắt, hay còn gọi là xúc âm. Đây là một phần rất quan trọng trong phát âm tiếng Nhật vì chỉ cần đọc thiếu âm ngắt, nghĩa của từ có thể thay đổi hoặc khiến người nghe khó hiểu.

Học ngữ pháp N5 qua flashcard MIỄN PHÍ

Trong bài viết này, Mokumoku sẽ giúp bạn hiểu rõ âm ngắt trong tiếng Nhật là gì, cách đọc っ/ッ, cách viết romaji, ví dụ thường gặp và những lỗi người mới học hay mắc phải.

Âm ngắt trong tiếng Nhật là gì?

Âm ngắt trong tiếng Nhật là âm được biểu thị bằng chữ っ nhỏ trong Hiragana hoặc ッ nhỏ trong Katakana.

Ví dụ:

• がっこう: trường học

• きって: tem

• いっぱい: đầy, một cốc

• ベッド: giường

• チケット: vé

Âm ngắt không có âm đọc riêng. Nói cách khác, khi thấy っ, bạn không đọc là “tsu”. Thay vào đó, bạn sẽ ngắt lại trong một nhịp rất ngắn trước khi phát âm âm tiếp theo.

Có thể hiểu đơn giản:

• つ lớn: đọc là “tsu”

• っ nhỏ: không đọc là “tsu”, mà tạo một khoảng ngắt trước âm phía sau

Ví dụ:

• つき: tsuki, nghĩa là mặt trăng/tháng

• つき không có âm ngắt nên đọc liền

• きって: kitte, có âm ngắt nên cần dừng nhẹ trước âm “te”

Học ngữ pháp N5 qua flashcard MIỄN PHÍ

Vì sao âm ngắt quan trọng?

Âm ngắt tuy nhỏ nhưng ảnh hưởng rất lớn đến cách phát âm và nghĩa của từ. Trong tiếng Nhật, độ dài âm là một phần của ngôn ngữ. Nếu bạn đọc thiếu một nhịp, người nghe có thể hiểu sang từ khác.

Ví dụ:

• きて: hãy đến

• きって: tem

Hai từ này nhìn khá giống nhau, nhưng きって có âm ngắt nên khi đọc sẽ có một nhịp dừng trước “て”. Nếu đọc きって thành きて, nghĩa sẽ thay đổi.

Một ví dụ khác:

• いぱい: không phải cách viết đúng thông dụng

• いっぱい: đầy, nhiều, một cốc

Trong いっぱい, âm ngắt đứng trước ぱ, nên khi viết romaji sẽ thành ippai, không phải itsupai.

Vì vậy, khi học từ vựng tiếng Nhật, bạn không nên chỉ nhớ mặt chữ Kanji hoặc nghĩa tiếng Việt. Hãy chú ý cả phần Hiragana/Katakana để biết từ đó có âm ngắt hay không.

Cách đọc âm ngắt っ trong tiếng Nhật

Cách đọc âm ngắt đơn giản nhất là: dừng lại một nhịp rất ngắn rồi đọc âm phía sau.

Ví dụ với がっこう:

• Không đọc: ga-tsu-kou

• Đọc đúng: gak-kou

Khi đọc がっこう, bạn đọc “ga”, sau đó giữ lại một nhịp ngắn trước khi bật âm “kou”. Vì âm phía sau là こ thuộc hàng k, nên trong romaji, phụ âm k được nhân đôi thành gakkou.

Tra cứu toàn bộ ngữ pháp N4,N5

Một công thức dễ nhớ:

Âm trước + っ + âm sau
= âm trước + dừng nhẹ + bật mạnh phụ âm sau

Ví dụ:

• がっこう: gakkou

• きって: kitte

• まって: matte

• いっぱい: ippai

• ざっし: zasshi

Bạn có thể tưởng tượng âm ngắt giống như một “khoảng lặng có chủ đích” trong từ. Khoảng lặng này không quá dài, nhưng cũng không được bỏ qua.

Học ngữ pháp N5 qua flashcard MIỄN PHÍ

Cách viết romaji khi có âm ngắt

Khi viết romaji, âm ngắt thường được thể hiện bằng cách nhân đôi phụ âm đứng ngay sau っ.

Ví dụ:

Điểm cần nhớ là: không viết thêm “tsu” vào romaji.

Ví dụ:

• がっこう không viết là gatsukou

• きって không viết là kitsute

• いっぱい không viết là itsupai

• けっこん không viết là ketsukon

Nếu bạn thấy chữ っ nhỏ, hãy nhìn ngay vào chữ đứng sau nó. Phụ âm đầu của chữ đó sẽ được nhân đôi trong romaji.

Tra cứu toàn bộ ngữ pháp N4,N5

Âm ngắt thường đứng trước những hàng âm nào?

Trong tiếng Nhật cơ bản, âm ngắt thường xuất hiện trước các hàng âm như:

• Hàng か: か, き, く, け, こ

• Hàng さ: さ, し, す, せ, そ

• Hàng た: た, ち, つ, て, と

• Hàng ぱ: ぱ, ぴ, ぷ, ぺ, ぽ

Ví dụ:

Trước hàng か

• がっこう: gakkou, trường học

• にっき: nikki, nhật ký

• せっけん: sekken, xà phòng

Khi âm ngắt đứng trước hàng k, bạn giữ hơi lại một chút rồi bật âm k rõ hơn.

Trước hàng さ

• ざっし: zasshi, tạp chí

• まっすぐ: massugu, thẳng

• けっせき: kesseki, vắng mặt

Với hàng s, cảm giác không phải là “bật” mạnh như k hoặc t, mà là kéo phần phụ âm s lâu hơn một nhịp.

Trước hàng た

• きって: kitte, tem

• まって: matte, hãy đợi

• かった: katta, đã mua/thắng tùy ngữ cảnh

Với hàng t, bạn đặt lưỡi ở vị trí chuẩn bị phát âm t, giữ lại một nhịp rồi mới bật âm ra.

Trước hàng ぱ

• いっぱい: ippai, đầy/nhiều/một cốc

• きっぷ: kippu, vé

• らっぱ: rappa, kèn trumpet

Với hàng p, bạn mím môi trước, giữ lại một nhịp rồi bật âm p ra.

Tra cứu toàn bộ ngữ pháp N4,N5

Âm ngắt trong Katakana: ッ

Ngoài Hiragana っ, âm ngắt cũng xuất hiện trong Katakana dưới dạng ッ.

Katakana thường dùng để viết từ mượn, tên riêng nước ngoài, tên thương hiệu hoặc các âm thanh mô phỏng. Vì nhiều từ nước ngoài có phụ âm mạnh hoặc phụ âm kép, ッ xuất hiện khá nhiều trong Katakana.

Ví dụ:

Ví dụ ベッド không đọc là “be-tsu-do”. Chữ ッ ở giữa chỉ tạo nhịp ngắt trước ド, nên romaji là beddo.

Tương tự:

• バッグ: baggu

• ネット: netto

• チケット: chiketto

Phân biệt っ nhỏ và つ lớn

Người mới học rất dễ nhầm っ nhỏ và つ lớn.

ChữCách gọiCách đọcつtsu lớnđọc là tsuっtsu nhỏkhông đọc là tsu, tạo âm ngắtツtsu lớn trong Katakanađọc là tsuッtsu nhỏ trong Katakanakhông đọc là tsu, tạo âm ngắt

Ví dụ:

• つき: tsuki

• がっき: gakki

Trong つき, chữ つ là chữ lớn nên đọc là “tsu”.
Trong がっき, chữ っ là chữ nhỏ nên không đọc là “tsu”, mà tạo âm ngắt trước き.

Một mẹo nhỏ là hãy nhìn kích thước chữ. Âm ngắt っ/ッ luôn nhỏ hơn các chữ xung quanh.

Cách gõ âm ngắt trên bàn phím

Khi gõ tiếng Nhật bằng bàn phím romaji, bạn có 2 cách để nhập âm ngắt.

Cách 1: Gõ nhân đôi phụ âm phía sau

Đây là cách tự nhiên nhất.

Ví dụ:

• gakkou → がっこう

• kitte → きって

• matte → まって

• ippai → いっぱい

• nikki → にっき

• beddo → ベッド

Bạn chỉ cần gõ phụ âm sau っ hai lần, bộ gõ tiếng Nhật sẽ tự chuyển thành âm ngắt.

Cách 2: Gõ xtu hoặc ltu

Bạn cũng có thể gõ riêng chữ っ bằng:

• xtu → っ

• ltu → っ

Cách này hữu ích khi bạn muốn nhập riêng chữ っ, hoặc khi đang luyện bảng chữ.

Với Katakana, bạn có thể gõ từ ở dạng romaji rồi chuyển sang Katakana tùy bộ gõ. Ví dụ:

• beddo → ベッド

• chiketto → チケット

• sakkaa → サッカー

Lỗi thường gặp khi đọc âm ngắt

Lỗi 1: Đọc っ thành “tsu”

Đây là lỗi phổ biến nhất.

Sai:

• がっこう → ga-tsu-kou

• きって → ki-tsu-te

• いっぱい → i-tsu-pai

Đúng:

• がっこう → gakkou

• きって → kitte

• いっぱい → ippai

Chữ っ nhỏ không có âm đọc riêng, vì vậy đừng đọc nó thành “tsu”.

Amari (あまり) là gì trong tiếng Nhật?

Lỗi 2: Bỏ qua âm ngắt

Nếu bỏ âm ngắt, từ sẽ bị ngắn đi và có thể đổi nghĩa.

Ví dụ:

• きて: hãy đến

• きって: tem

Nếu bạn đọc きって quá nhanh thành きて, người nghe có thể hiểu nhầm.

Lỗi 3: Dừng quá lâu

Âm ngắt là một nhịp ngắn, không phải một khoảng nghỉ dài. Nếu dừng quá lâu, câu nói sẽ thiếu tự nhiên.

Thay vì đọc:

• が……こう

Bạn nên đọc gọn hơn:

• がっこう

Cảm giác đúng là giữ hơi lại một nhịp rất ngắn rồi bật âm sau ra rõ ràng.

Lỗi 4: Không phân biệt âm ngắt và trường âm

Âm ngắt và trường âm là hai hiện tượng khác nhau.

• Âm ngắt: tạo khoảng dừng trước phụ âm sau

• Trường âm: kéo dài nguyên âm

Ví dụ:

• がっこう có cả âm ngắt っ và trường âm う

• がっこう đọc gần như gak-kou, trong đó “kou” được kéo dài hơn

Vì vậy, khi học từ mới, bạn cần để ý cả âm ngắt và trường âm.

Mẹo luyện phát âm âm ngắt

Để luyện âm ngắt, bạn có thể làm theo 3 bước:

Bước 1: Tách từ thành từng nhịp

Ví dụ với がっこう:

• が

• っ

• こ

• う

Âm っ cũng được tính như một nhịp. Khi đọc, bạn không phát âm nó thành tiếng, nhưng vẫn giữ một khoảng thời gian cho nó.

Bước 2: Vỗ tay theo nhịp

Hãy thử vỗ tay theo từng nhịp:

• が / っ / こ / う

Bạn sẽ thấy がっこう có 4 nhịp, không phải 3 nhịp. Cách này giúp bạn không bỏ qua âm ngắt.

Bước 3: Luyện theo cặp từ dễ nhầm

Hãy đọc chậm từng cặp sau:

• きて / きって

• まて / まって

• かこ / かっこ

• いて / いって

• さか / さっか

Khi luyện, hãy cố nghe sự khác nhau giữa từ có âm ngắt và không có âm ngắt. Sau đó tăng dần tốc độ để phát âm tự nhiên hơn.

Bài tập nhỏ về âm ngắt

Hãy thử viết romaji cho các từ sau:

1. がっこう

2. きって

3. いっぱい

4. ざっし

5. にっき

6. まって

7. ベッド

8. チケット

9. サッカー

10. バッグ

Đáp án:

1. gakkou

2. kitte

3. ippai

4. zasshi

5. nikki

6. matte

7. beddo

8. chiketto

9. sakkaa

10. baggu

Nếu bạn viết thành “gatsukou”, “kitsute” hoặc “itsupai”, nghĩa là bạn đang đọc っ như chữ つ lớn. Hãy nhớ: っ nhỏ không đọc là “tsu”.

Câu hỏi thường gặp về âm ngắt trong tiếng Nhật

Âm ngắt trong tiếng Nhật là gì?

Âm ngắt là chữ っ nhỏ trong Hiragana hoặc ッ nhỏ trong Katakana. Nó không có âm đọc riêng mà tạo một khoảng ngắt ngắn trước âm phía sau.

っ có đọc là tsu không?

Không. Chữ つ lớn đọc là tsu, còn chữ っ nhỏ không đọc là tsu. Khi gặp っ, bạn cần dừng nhẹ một nhịp rồi đọc âm tiếp theo.

Khi viết romaji, âm ngắt được viết như thế nào?

Khi viết romaji, âm ngắt thường được thể hiện bằng cách nhân đôi phụ âm phía sau. Ví dụ: がっこう là gakkou, きって là kitte, いっぱい là ippai.

Âm ngắt và trường âm có giống nhau không?

Không giống nhau. Âm ngắt là khoảng dừng trước phụ âm, còn trường âm là nguyên âm được kéo dài. Một số từ như がっこう có cả âm ngắt và trường âm.

Làm sao để gõ っ trên bàn phím?

Bạn có thể gõ bằng cách nhân đôi phụ âm phía sau, ví dụ gakkou để ra がっこう. Ngoài ra, có thể gõ xtu hoặc ltu để nhập riêng chữ っ.

Tổng kết

Âm ngắt trong tiếng Nhật là một kiến thức nhỏ nhưng rất quan trọng. Chỉ một chữ っ nhỏ cũng có thể làm thay đổi cách đọc, nhịp điệu và đôi khi cả nghĩa của từ.

Bạn chỉ cần nhớ 3 điểm chính:

• っ/ッ nhỏ không đọc là “tsu”

• Khi có âm ngắt, hãy dừng nhẹ một nhịp trước âm phía sau

• Khi viết romaji, hãy nhân đôi phụ âm đứng sau っ

Nếu mới học, hãy luyện từ các ví dụ quen thuộc như がっこう, きって, まって, いっぱい, ベッド, チケット. Khi đã quen với nhịp âm ngắt, phát âm tiếng Nhật của bạn sẽ tự nhiên và dễ nghe hơn rất nhiều.